Аман Саспаев: «Татым туз»

1
4377

«Элден, жерден ажырап ага куса болуудан артык азап жок!»

Мекендин баркын билесизби?

«Татым туз» мекенге болгон кусалык, чоочун жерде, бөтөн элде жашаган кыргыздардын ата журтка болгон ыйык сүйүүсү жана туулган жеринен ажыраган адамдын трагедиясы жөнүндөгү аӊгеме. “Психологиялык аӊгеме” деген түшүнүк барбы билбейм, бирок «Татым тузга» так ушундай аныктама берет элем.

Автор өзү Кытайда жашап, чоӊойуп, Кыргызстанган 60-жылдары гана кайтып келген. Жок, аӊгеме автобиографиялык эмес, бирок мекени жөнүндө эӊсеп, бөтөн жерде жашаган автордун кайгысы бар.

Бул аӊгеме 1916-жылдагы Үркүндөн кайткан кыргыздардын тагдырынан бир үзүм. Башкы каарман Келгинбай Үркүндөн кийин Кыргызстанга кайтып бара жатып ооруп калат да, элден бөлүнүп, жолдо калууга аргасыз болот. Ал сакайып, айыкканча чек ара да жабылып, мекенине жетпей калат.

Кетип баратып атасы Келгинбайга бет аарчыда оролгон бир татым туз калтырат. Оор абалдарда ушул татым туз аркылуу эли, жери колдоп жаткансып, бир жалап коюп сагынычын таркатып өмүрүнүн соӊуна чейин ыйык тутукан тумары болуп калат.

«Өз жеринин бир татым тузу Келгинбай чалдын өмүрлүк колдоочусу, үмүт менен ишеним берүүчүсү, сагынуу менен кусалыктын таркатуучусу болуп калган…».

Аӊгеменин аягындагы акыркы бир сүйлөм чыгарманы бир бүтүндүккө алып келип, бүтүндөй сезимдериӊизди козгоп, автор жүрөгүӊүзгө жетет. Ушул акыркы сүйлөм менен өз жеринен ажыраган адамдын мекенге болгон сүйүүсү эмне экенин окурманга жеткире сездирет.

Бул аӊгеме көп болсо жарым саат убактыӊызды алат, бирок көпкө чейин сизди ойго сала турган таасир калтырат.

Аман Саспаевдин бул эле аӊгемеси менен эле эмес, жалпы чыгармачылыгы менен таанышып койуӊузду сунуштайм.

1 КОММЕНТАРИЙ

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here